İMPARATORLUKTAN GELEN BİR ULUS

İmparatorluk bakiyesinden doğan bir ulus olan Türkiye Cumhuriyeti’nin taşıdığı tarihsel mirası, Batı Karadeniz’in özgün coğrafyasında, Trabzon özelinde ele alan bu çalışma, antropolojik bir bakış açısıyla şekillenmiştir. Araştırma, eski Trabzon eyaletinin çok katmanlı toplumsal dokusu içinde; farklı etnik kökenlerden gelen, farklı dilleri konuşan ve farklı inanç dünyalarına mensup insanların nasıl olup da ortak bir siyasal ve toplumsal çatı altında buluşabildiklerini anlamayı amaçlamaktadır.

Bu bölgesel inceleme, Osmanlı kurumlarıyla kurulan ilişkiler aracılığıyla kasabalıların ve köylülerin imparatorluk sistemine eklemlenme süreçlerini merkeze alır. Ulusçu hareketin öncülük ettiği radikal reformlara rağmen, yeni rejimin yalnızca eski düzenin silik kalıntıları üzerinde yükselmediğini; aksine, imparatorluk sisteminin bazı temel unsurlarının dönüştürülerek yeni devletin kurucu ilkelerine nüfuz ettiğini ortaya koyar.

Çalışma, bu süreklilik ve dönüşüm ilişkisini, yerel elitlerin kamusal yaşamdaki etkin rolleri üzerinden izler. Trabzon kentinin ve bir Türk kasabası olarak Of’un kamusal alanında şekillenen toplumsal ilişkiler, imparatorluktan ulus-devlete uzanan tarihsel geçişin yerel ölçekteki yansımalarını görünür kılar.